Category: META

META

Kết thúc để bắt đầu!

Wow! Cuối cùng mình cũng đã dịch xong toàn bộ nội dung của khóa học META101x – Triết học và tư duy phản biện. Hy vọng với bản dịch lần 2 này, các bạn đọc sẽ dễ hiểu hơn, mặc dù mình biết vẫn còn rất nhiều thiếu sót. Bạn …
META

Bài 34: Giả khoa học và Dở khoa học

Bài trước, ta đã tìm hiểu một cách tổng quát về phương pháp của khoa học. Nhưng có những thứ nhìn thì giống khoa học, nhưng lại không tuân theo một quy trình của khoa học theo cách mà giúp ta tự tin hơn trong những phát biểu tri thức. …
META

Bài 33: Phương pháp của khoa học và phép kiểm sai

Phương pháp của khoa học Trong phần 4 của khóa học, chúng ta đã thấy được những lợi ích của việc cùng nhau xác minh các tri thức. Tổng kết lại, ta đã nói về: việc cải thiện độ chính xác khi khái quát hóa, khả năng phát hiện lỗi, …
META

Bài 32: Thiên kiến nhận thức và ngụy biện logic

Thiên kiến nhận thức Chúng ta vẫn thường có nhiều hoài nghi về các phát biểu tri thức. Và đó là khi chúng ta giả định rằng bộ não của chúng ta hoạt động bình thường. Nhưng trên thực tế, chúng ta hay mắc phải những lỗi mang tính hệ …
META

Bài 31: Tuân thủ quy tắc

Khi tư duy hay lý luận về điều gì đó, chúng ta sử dụng các khái niệm. Chúng ta gọi con dao là con dao và cái bút là cái bút, và cố gắng không nhầm lẫn giữa 2 khái niệm này. Nếu ta gọi con dao là cái bút …
META

Bài 30: Reasoning vs Logic

Khi tư duy về quy tắc (rules), các triết gia phân biệt giữa quy tắc cấu thành (constitutive rules) và quy tắc không cấu thành (non-constitutive rules) hay quy định (regulative rules). Quy tắc cấu thành là những quy tắc quyết định sự tồn tại của bản thân một loại …
META

Bài 29: Bộ khung giải thích

Con người là những sinh vật có khả năng kể chuyện một cách tài ba. Chúng ta có thể dùng mọi cách để liên kết các thông tin mình có được để hiểu hơn về thế giới xung quanh ta, cả thế giới tự nhiên lẫn thế giới nhân văn. …
META

Bài 28: ‘Oughts’ and ‘Is’-es

Ở bài 26, ta đã nhắc đến việc suy nghĩ hợp lý cần ít nhất là tuân theo những tiêu chuẩn hay quy tắc của việc tư duy tốt, và một người phải chịu trách nhiệm khi suy nghĩ hay hành động của họ không đi theo những tiêu chuẩn …
META

Bài 27: Intersubjectivity, đoàn kết là sức mạnh!

Ở những bài học trước, chúng ta đã nhận thấy tri thức có nhiều vấn đề hơn chúng ta thường nghĩ. Không những khó để cắt nghĩa tri thức là gì, mà còn rất nhiều lý do để nghi ngờ những gì mà chúng ta nghĩ rằng mình biết về …
META

Bài 26: Những nguyên tắc của việc tư duy tốt

Bạn đến một ngã tư có đèn tín hiệu. Đèn xanh chưa sáng nhưng lúc đó bạn thấy đường phố không một bóng người. Bạn nảy ra ý định vượt đèn đỏ và tự nhủ “chỉ một lần này thôi, mọi ngày mình không như vậy.” Nhưng bạn cảm thấy …
META

Bài 22: Chủ nghĩa phản thực (anti-realism)

Bên cạnh những người tin vào khoa học, tin rằng khoa học có thể giúp tìm ra sự thật về những thực thể không quan sát được thì cũng có những người tỏ thái độ hoài nghi đối với khoa học. Những người này được gọi là anti-realist và quan …
META

Bài 14: Danh tính / Bản thể (Identity)

Lời người dịch Bạn còn nhớ từ giấy chứng minh thư (CMT) tiếng Anh gọi là gì chứ? Đó là: Identification Card hay ID Card. CMT là thứ giúp phân biệt mỗi cá nhân với những người khác, hay nói cách khác, nó giúp định danh bạn là ai trong …
META

Bài 24: Quan hệ nhân quả (cause and effect)

Hãy xem xét những tình huống thực tiễn sau đây: Một thằng nhóc ném một viên đá, viên đá đập vào cửa sổ và kính cửa sổ vỡ. Một đầu bếp thái hành và chảy nước mắt Một người làm vườn quên tưới nước cho cây, cái cây đó chết …
META

Bài 15: Bản thể cá nhân (personal identity)

Vấn đề bản thể có ý nghĩa đặc biệt với con người là bởi con người không chỉ là những sinh vật sống tầm thường mà còn có nhiều đặc tính về tâm lý và tâm sinh lý khó có thể định nghĩa bằng đặc điểm vật lý đơn thuần. …